Τετάρτη, 17 Απριλίου 2013

Νέο φάρμακο για την Σκλήρυνση κατά Πλάκας

Στις 27/3/13 εγκρίθηκε από το DFA το TECFIDERA (Dimethyl fumarate - DMF) για την θεραπεία της Σκλήρυνσης κατά Πλάκας. Το φάρμακο αυτό χορηγείται από το στόμα δύο φορές την ημέρα και προστίθεται στα δύο ήδη υπάρχοντα: GILENYA (fingolimod) που κυκλοφορεί στην Ελλάδα και AUGABIO (teriflunomide).
Ο μηχανισμός δράσης του είναι ανάλογος των ανωτέρω εφ' όσον δρα "ανοσοτροποποιητικά", δηλ. τροποποιεί την λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος ώστε να αποφεύγεται η παραγωγή των αντισωμάτων που προκαλούν την καταστροφή του κεντρικού νευρικού συστήματος (ΚΝΣ). Εστέρες του φουμαρικού χρησιμοποιούνται ήδη στην θεραπεία της ψωρίασης και σε άλλα νοσήματα που οφείλονται σε δυσλειτουργία του ανοσοποιητικού.
Το φάρμακο χορηγήθηκε 240 μγ δυο φορές την ημέρα και παρατηρήθηκε μείωση των ώσεων σε ποσοστό περίπου 50%. Επίσης, παρατηρήθηκε μείωση των βλαβών του ΚΝΣ στην μαγνητική τομογραφία και επιβράδυνση της αναπηρίας στους ασθενείς.
Η πιο σοβαρή παρενέργεια ήταν η μείωση των λευκών αιμοσφαιρίων που δεν συνοδεύτηκε όμως, από αύξηση των λοιμώξεων. Συνεπώς, συνιστάται η περιοδική παρακολούθηση των λευκών αιμοσφαιρίων σε όσους θα λάβουν το φάρμακα. Άλλες παρενέργειες ήταν: ερύθημα, διάρροια, ναυτία και κοιλιακοί πόνοι, που όμως βελτιώθηκαν με την πάροδο του χρόνου.
Συνεπώς, φαίνεται να πρόκειται για ένα χρήσιμο φάρμακο που θα βοηθήσει πολύ στην θεραπεία της νόσου.

Σάββατο, 8 Δεκεμβρίου 2012

Από το σύμπτωμα στην διάγνωση


Συχνά δέχομαι μηνύματα ηλεκτρονικής αλληλογραφίας με αίτημα να διαγνώσω από τι πάσχει ο ασθενής με βάση τα αναφερόμενα συμπτώματα. Όμως είναι αδύνατον να γίνει ιατρική διάγνωση χωρίς να έχει εξεταστεί ο πάσχων! Γι' αυτό και κάτι τέτοιο αποτελεί παράβαση του 'Κώδικα Ιατρικής Δεοντολογίας'. Μέσω διαδικτύου μπορούν να χορηγηθούν μόνο γενικές πληροφορίες (εγκυκλοπαιδικού χαρακτήρα) που αφορούν παθήσεις που έχουν ήδη διαγνωστεί. Αυτό γιατί ένα σύμπτωμα (π.χ. ζάλη, αδυναμία, αιμωδίες, άλγη) μπορεί να είναι κοινό σε δεκάδες διαφορετικές παθήσεις. 
Ακόμη, το κάθε νόσημα εκδηλώνεται με διαφορετικό τρόπο σε κάθε ασθενή. Δεν υπάρχουν κανόνες που να ισχύουν για όλους. Γι' αυτό το λόγο είναι καθοριστική η ιατρική εξέταση από κοντά  και όχι η απλή διάγνωση μιας νόσου.
Έτσι αποφάσισα την δημοσίευση σειράς άρθρων με θέμα τα πιο συχνά συμπτώματα που αναφέρουν οι ασθενείς και τις συνήθεις αιτίες τους. Αν παρουσιάζετε κάποιο από αυτά τα συμπτώματα θα πρέπει να σας εξετάσει γιατρός ώστε να διαπιστώσει την ακριβή αιτία και να σας δώσει την ανάλογη θεραπεία.

-Διαταραχές της αισθητικότητας (άλγη, αιμωδίες, δυσαισθησίες)
http://neyrologia.blogspot.gr/2008/12/blog-post_16.html
-Κόπωση, αδυναμία     
-Κεφαλαλγία, ημικρανία                     
-Διαταραχές βάδισης    
http://neyrologia.blogspot.gr/2007/10/blog-post_31.html
-Ίλιγγος, ζάλη, σκοτοδίνη       

Τετάρτη, 5 Δεκεμβρίου 2012

Διαταραχές της αισθητικότητας (άλγη, αιμωδίες, δυσαισθησίες)


Θα πρέπει πρώτα να διευκρινίσουμε τους απαραίτητους όρους:

Κεντρικό νευρικό σύστημα (ΚΝΣ): ο εγκέφαλος και ο νωτιαίος μυελός (ΝΜ)

Περιφερικό νευρικό σύστημα (ΠΝΣ): οι ρίζες του ΝΜ και τα περιφερικά νεύρα

Άλγος (πόνος): το άλγος αιτιολογίας ΠΝΣ συχνότερα παραγράφεται σαν καυστικό (καυσαλγία), ενώ μπορεί να είναι και διαξιφιστικό ενίοτε μικρής διάρκειας, αλλά επαναλαμβανόμενο. Το κεντρικό άλγος (του ΚΝΣ) μπορεί να έχει διάφορους χαρακτήρες από απλό «βάρος» ή «πίεση» έως υπερβολική αντίδραση σε ήπια ερεθίσματα (υπεραλγησία).

Αιμωδία (μούδιασμα): η αιμωδία συχνά συνοδεύει παθήσεις του νευρικού συστήματος, αλλά μπορεί να οφείλεται και σε κυκλοφορικές διαταραχές.

Δυσαισθησίες: παράδοξο αίσθημα που δεν οφείλεται σε εξωτερικό ερέθισμα. Οι δυσαισθησίες είναι: μυρμηγκιάσματα, αίσθηση βάρους ή πίεσης, τσιμπήματα ή βελονιάσματα κα. Σε κάποιες περιπτώσεις πρόκειται για κνησμό (φαγούρα) δερματολογικής αιτιολογίας.
Συχνά όλα τα ανωτέρω συμπτώματα συνυπάρχουν. Για να εντοπιστεί η αιτία τους ο γιατρός θα πρέπει με μια προσεκτική κλινική εξέταση να εντοπίσει την κατανομή τους. Δηλαδή, ανάλογα με την περιοχή του σώματος στην οποία εμφανίζονται τα συμπτώματα, καθορίζεται αν η βλάβη αφορά το ΚΝΣ ή το ΠΝΣ.

Βλάβες του ΚΝΣ

Εγκέφαλος Η συμπτωματολογία εμφανίζεται, συνήθως, στην μια πλευρά του σώματος. Μπορεί να αφορά μόνο ένα χέρι, ένα πόδι ή και τα δύο με ή χωρίς συμμετοχή του προσώπου.
Τα αίτια είναι όγκοι, σκλήρυνση κατά πλάκας (ΣΚΠ), αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο (ΑΕΕ), εγκεφαλίτιδες κα.

Νωτιαίος μυελός Η συμπτωματολογία αφορά δερματοτόμια δηλ. περιοχές του δέρματος που νευρώνονται  από συγκεκριμένες περιοχές ή μυελοτόμια του ΝΜ (πχ αυχενικό 3, θωρακικό 2 κτλ). Οι περιοχές αυτές, στον κορμό του σώματος, έχουν ζωνιαία  (σαν ζώνη) κατανομή.
Τα αίτια είναι όγκοι, ΣΚΠ, νόσος Devic, ΑΕΕ, συριγγομυελία κα.

Βλάβες του ΠΝΣ

Ρίζες Η συμπτωματολογία έχει ριζιτική κατανομή δηλ. αφορά περιοχές του σώματος που νευρώνονται από την πάσχουσα ρίζα. Η συχνότερη αιτία είναι η δισκοπάθεια και ακόμη ο έρπης ζωστήρας, τα τραύματα, οι όγκοι κα.

Περιφερικά νεύρα Η συμπτωματολογία έχει κατανομή ανάλογα με την περιοχή που καταλήγει το πάσχων νεύρο. Αν πάσχει μόνο ένα νεύρο, μιλάμε για μονονευρίτιδα. Αν πάσχουν περισσότερα από ένα νεύρα, τότε μιλάμε για πολυνευρίτιδα. Αν πάσχει το σύνολο των νεύρων μιας ανατομικής περιοχής μιλάμε για πολυνευροπάθεια.
Οι συχνότερες μονονευρίτιδες είναι οφείλονται στα λεγόμενα σύνδρομα παγίδευσης. Κάποιο νεύρο δηλ. «πιέζεται» σε κάποια περιοχή του σώματος. Συχνοί είναι και οι τραυματισμοί. Τα συχνότερα σ. παγίδευσης, στα άνω άκρα, είναι το σ. καρπιαίου σωλήνα και η ωλένια νευρίτιδα. Στα κάτω άκρα συχνό είναι το σ. ταρσιαίου σωλήνα.
Οι πολυνευρίτιδες εμφανίζονται συχνότερα σε πάσχοντες από σακχαρώδη διαβήτη και στο σ. πολλαπλής παγίδευσης νεύρων. Φυσικά, πολυνευρίτιδα ή μονονευρίτιδα μπορεί να είναι το επακόλουθο τραυματικής βλάβης.
Οι πολυνευροπάθειες εμφανίζονται συχνότερα σε πάσχοντες από σακχαρώδη διαβήτη και άλλες ενδοκρινοπάθειες όπως δυσθυροειδισμός, σε ρευματικές παθήσεις και σε τοξικά αίτια.


Επίλογος

Σε όλα τα ανωτέρω συμπτώματα μπορεί να συνυπάρχουν κινητικές διαταραχές (μυϊκή αδυναμία, ασυνέργεια κινήσεων κα).
Για την σωστή διάγνωση της παθολογίας του ασθενούς είναι απαραίτητη η κλινική εξέταση και ενδεχομένως άλλες εξετάσεις όπως νευροφυσιολογικός έλεγχος (ηλεκτρομυογράφημα και ταχύτητες αγωγής νεύρων), απεικονιστικές εξετάσεις (μαγνητική ή αξονική τομογραφία) κα.

Παρασκευή, 30 Νοεμβρίου 2012

Ίλιγγος, ζάλη, σκοτοδίνη


Συχνά οι ασθενείς συγχέουν τους όρους αυτούς και τους χρησιμοποιούν σαν συνώνυμα όταν θέλουν να περιγράψουν την κατάσταση της υγείας τους. Θα πρέπει λοιπόν να τους διαχωρίσουμε και να εξηγήσουμε τι σημαίνουν.

Ίλιγγος
Πρόκειται για διαταραχή ή απώλεια της ισορροπίας του σώματος. Ο ασθενής αισθάνεται ότι το περιβάλλον περιστρέφεται γύρω του ή ότι εκείνος περιστρέφεται σε σχέση με το περιβάλλον. Είναι συχνές οι πτώσεις στο έδαφος αν ο ασθενής προσπαθήσει να ορθοστατήσει ή να περπατήσει. Σε ηπιότερες περιπτώσεις περπατά με κακή ισορροπία (αστάθεια βάδισης).
Ο ίλιγγος διαχωρίζεται σε περιφερικής και κεντρικής αιτιολογίας. Ο περιφερικός ίλιγγος οφείλεται σε ΩΡΛ (ωτορινιλαριγγολογικές) διαταραχές όπως:  λαβυρινθίτιδα (ιογενούς αιτιολογίας, ίλιγγος θέσεως κα) και σύνδρομο Menier. Ακόμη, έχει παρατηρηθεί σε ασθενείς να εκλύονται επεισόδια περιφερικού ιλίγγου σε περιόδους έντονου στρες και άγχους.  Έχει σαν χαρακτηριστικό να επιδεινώνεται με κινήσεις της κεφαλής.  
Ο κεντρικός ίλιγγος οφείλεται σε νευρολογικά αίτια όπως:  κακοήθεις ή καλοήθεις (πχ νευρίνωμα του ακουστικού νεύρου) όγκοι, αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια. Ακόμη μπορεί να οφείλεται σε επιληπτική διαταραχή. Συνήθως δεν επιδεινώνεται με κινήσεις της κεφαλής.
Ακόμη, μπορεί να οφείλεται σε φάρμακα και τοξικές ουσίες (αλκοόλ, ναρκωτικά κα).

Ζάλη
Είναι ένα γενικό και συνήθως ακαθόριστο αίσθημα διαταραχής της ισορροπίας. Η ζάλη δεν οδηγεί σε πτώσεις στο έδαφος, αλλά μπορεί να διαπιστωθεί αστάθεια βάδισης και «διεύρυνση της βάσης στήριξης» (ο ασθενής όταν βαδίζει ανοίγει τα πόδια στο πλάι ώστε να στηρίζεται καλύτερα). Μπορεί να συνοδεύεται από αδυναμία συγκέντρωσης (ο ασθενείς δυσκολεύεται να σκεφτεί).
Τα αίτια και σε αυτήν την περίπτωση μπορεί να είναι περιφερικά και κεντρικά. Στα περιφερικά αίτια μπορεί να καταταχθεί ένας ήπιος ίλιγγος ή άλλες παθήσεις του ωτός και το «αυχενικό σύνδρομο» (προκαλεί ακαθόριστο αίσθημα ζάλης).
Τα κεντρικά αίτια είναι καλοήθεις ή κακοήθεις όγκοι, αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια, λευκοεγκεφαλοπάθεια, υδροκέφαλος, νόσος Parkinson, σκλήρυνση κατά πλάκας, φάρμακα και τοξικές ουσίες (αλκοόλ, ναρκωτικά κα), ημικρανία, ψυχογενή (συχνά η ζάλη είναι εκδήλωση σωματοποίησης του άγχους).

Σκοτοδίνη
Πρόκειται για αίσθημα διαταραχής της ισορροπίας που συνοδεύεται από διαταραχές της όρασης (συνήθως θάμβος (θάμπωμα) οράσεως). Συνήθως διαρκεί δευτερόλεπτα, αλλά μπορεί να ακολουθηθεί από απώλεια συνείδησης και πτώση στο έδαφος. Τα αίτια μπορεί να είναι καρδιοκυκλοφοριακά ή νευρολογικά.
Τα καρδιοκυκλοφοριακά αίτια συνήθως είναι υπόταση, καρδιακή αρρυθμία ή άλλη καρδιολογική διαταραχή, στένωση καρωτίδας, αναιμία κα.
Τα νευρολογικά αίτια είναι επιληπτική διαταραχή, δυσλειτουργία του αυτόνομου νευρικού συστήματος (vagotonic attacks), αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο κα.

Τετάρτη, 21 Δεκεμβρίου 2011

Διαταραχή της διάθεσης οφειλόμενη σε γενική ιατρική κατάσταση


(το άρθρο αυτό γράφτηκε σε συνεργασία με την ψυχολόγο Maria Pia Votta http://psyhotherapia.blogspot.com/)

Πολλές ιατρικές παθήσεις συχνά συνοδεύονται από διαταραχές της διάθεσης (κακοδιαθεσία, κατάθλιψη κα). Αυτό μπορεί να οφείλεται στο προφανές, δηλ. στην απογοήτευση που αισθάνεται ο πάσχων για την κακή κατάσταση της υγείας του ή να αποτελεί την αφορμή για την εκδήλωση μιας κατάστασης που προϋπήρχε σε λανθάνουσα μορφή (ψυχολογικό αίτιο).
Υπάρχουν βέβαια και περιπτώσεις που η ίδια η γενική ιατρική κατάσταση προκαλεί σαν σύμπτωμα διαταραχή της διάθεσης (οργανικό αίτιο). Για παράδειγμα στην νόσο του Parkinson η έλλειψη δοπαμίνης προδιαθέτει για καταθλιπτικού τύπου συμπεριφορά η οποία συνοδεύεται από απαισιοδοξία και απογοήτευση. Στην νόσο του Huntington και στην νόσο του Alzheimer οι διαταραχές της διάθεσης (αλλά και της προσωπικότητας), οφείλονται κατά πρώτο λόγο στην εγκεφαλική εκφύλιση και όχι στην απογοήτευση που νιώθει ο ασθενής για την κατάσταση της υγείας του. Στην ίδια κατηγορία (κυρίως οργανικό αίτιο) κατατάσσονται και η έλλειψη της Βιτ. Β12, οι ενδοκρινοπάθειες (πχ θυρεοειδοπάθειες), οι λοιμώξεις (πχ AIDS) κ.α.
Για να τεθεί η διάγνωση της “Διαταραχής της διάθεσης οφειλόμενης σε γενική ιατρική κατάσταση” είναι προϋπόθεση να συμμετέχει το οργανικό αίτιο.
Π.χ. στα αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια, στα αυτοάνοσα νοσήματα και σε μορφές καρκίνου, το αίτιο μπορεί να είναι μικτό (οργανικό και ψυχολογικό αίτιο), αλλά αυτό δεν αποκλείει την διάγνωση της “Διαταραχής της διάθεσης οφειλόμενης σε γενική ιατρική κατάσταση” εφ' όσον αναγνωρίζεται το οργανικό αίτιο.
Υπάρχουν και περιπτώσεις όπου η διαταραχή της διάθεσης δεν οφείλεται σ' αυτή καθ' αυτή την πάθηση, αλλά στην φαρμακευτική αγωγή που λαμβάνει ο ασθενής. Π.χ. σε παθήσεις που απαιτείται η λήψη κορτικοστεροειδών (μυασθένεια, ρευματοπάθειες, σκλήρυνση κατά πλάκας κ.α.) τα οποία, σαν παρενέργεια, προκαλούν κατάθλιψη.

Κριτήρια διάγνωσης

Σύμφωνα με το DSM-IV η διαταραχή της διάθεσης πρέπει να είναι σημαντική (δηλ. να ξεφεύγει από τα όρια της φυσιολογικής απογοήτευσης που μπορεί να έχει κάποιος που μαθαίνει άσχημα νέα για την υγεία του) και μόνιμη (δηλ. να έχει διάρκεια στον χρόνο). Η διαταραχή αυτή συνίσταται σε:
  1. κατάθλιψη ή μείωση των καθημερινών ενδιαφερόντων και της ευχαρίστησης για τις καθημερινές δραστηριότητες του ατόμου (καταθλιπτικού τύπου συμπεριφορά). Η διαταραχή αυτή μπορεί να πληρεί ή όχι τα κριτήρια του επεισοδίου μείζονος κατάθλιψης.
  2. Υπερβολική ανύψωση της διάθεσης που συνοδεύεται από υπερευαισθησία και ευερεθιστότητα (μανια-υπομανία, δηλ. ο πάσχων μοιάζει “χαζοχαρούμενος” και ταυτόχρονα είναι ευέξαπτος).
  3. Μικτή συμπτωματολογία όπου κανένα από τα ανωτέρω δεν κυριαρχεί.
Όλα τα ανωτέρω πρέπει να συνδέονται με μια τουλάχιστον γενική ιατρική κατάσταση από την οποία αποδεδειγμένα πάσχει ο ασθενής και δεν θα πρέπει να αποδίδονται σε άλλη ψυχική πάθηση.

Θεραπευτική αντιμετώπιση

Η θεραπευτική αντιμετώπιση συνίσταται, κατ΄ αρχάς, στην αντιμετώπιση της ιατρικής κατάστασης που προκάλεσε την διαταραχή. Σε πολλές περιπτώσεις αυτό δεν αρκεί και πρέπει να αντιμετωπιστούν τα ψυχικά συμπτώματα με φαρμακοθεραπεία, ψυχοθεραπεία ή συνδυασμό ψυχοθεραπείας και φαρμακοθεραπείας. Η θεραπευτική στρατηγική αποφασίζεται ανάλογα με το είδος και την βαρύτητα της διαταραχής και τις ιδιομορφίες του πάσχοντα. Η επιτυχία της εξαρτάται από την βαρύτητα της διαταραχής και την συνεργασία του πάσχοντα.

Φάρμακα

Χρησιμοποιούνται, ανάλογα με την περίπτωση, αντικαταθλιπτικά και αντιψυχωσικά φάρμακα. Υπάρχουν και άλλες φαρμακοθεραπείες που προσαρμόζονται ανάλογα με την περίπτωση.

Ψυχοθεραπεία

Η ψυχοθεραπεία, σε πολλές περιπτώσεις, δίνει πολύ ικανοποιητικά αποτελέσματα. Είναι σημαντική σε χρόνιες παθήσεις όπου ο πάσχων θα πρέπει “να μάθει να ζει με το πρόβλημά της υγείας του” χωρίς αυτό να τον επηρεάζει περισσότερο απ' ότι είναι αναπόφευκτο. Για παράδειγμα αν ένα αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο είχε σαν επακόλουθο ημιπάρεση, ο ασθενής πρέπει να μάθει να διάγει όσο το δυνατόν φυσιολογική ζωή παρά την δυσκολία που του προκαλεί η πάρεση. Το ίδιο ισχύει για τους ασθενείς πάσχοντες από σκλήρυνση κατά πλάκας.
Σε παθήσεις όπου κυριαρχεί η εγκεφαλική βλάβη ή εγκεφαλική εκφύλιση, η ψυχοθεραπεία μπορεί να προσφέρει λίγο και είναι περισσότερο χρήσιμη η φαρμακοθεραπεία και η εργοθεραπεία.

Ξεχωρίζουν η γνωσιακή θεραπεία (ο πάσχων πρέπει να μάθει να ελέγχει τις αρνητικές σκέψεις του μέσα από μια ρεαλιστική αξιολόγησή τους), η γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία (στην συμπεριφορική θεραπεία οι συμπεριφορές που σχετίζονται με κατάθλιψη ή με μανία-υπομανία αγνοούνται, ενώ ανταμείβονται συμπεριφορές που βοηθούν στην αντιμετώπιση του προβλήματος) και η οικογενειακή θεραπεία όπου η παρέμβαση γίνεται και σε άλλα μέλη της οικογένειας ώστε να υπάρχει συνεργασία (σε πολλές περιπτώσεις η υπερπροστασία ή η υπερβολική αντίδραση των οικείων αυξάνει το πρόβλημα και δεν βοηθά στην αντιμετώπισή του). Φυσικά υπάρχουν και άλλες ψυχοθεραπείες που μπορεί να συμβάλλουν και το ψυχοθεραπευτικό πρόγραμμα καταρτίζεται με βάση την κάθε περίπτωση.


Πέμπτη, 8 Σεπτεμβρίου 2011

Προς διάλυση η δημόσια υγεία

Παρ' όλο που ξεκίνησα αυτό το ιστολόγιο με στόχο να ασχοληθώ μόνο με ιατρικά θέματα, δεν μπορώ να μείνω αδιάφορος με αυτά που επιχειρούνται στον χώρο της πρωτοβάθμιας δημόσιας υγείας. Δείτε λεπτομέρειες στο:
http://antidiastasi.blogspot.com/2011/09/blog-post.html

Αντιγράφω την ακόλουθη σημαντική πληροφορία:


Συμβουλή για το πως μπορείτε να εξυπηρετηθείτε:

Πολλοί ιδιώτες γιατροί έχουν άδεια συνταγογράφησης και αναγραφής παρακλινικών εξετάσεων. Αυτό σημαίνει ότι μπορούν να σας εξυπηρετήσουν με την ελάχιστη αμοιβή και να γλυτώσετε την ταλαιπωρία και τις ουρές. Υπάρχουν περιπτώσεις γιατρών που δέχονται να σας εξετάσουν για συνταγογράφηση με 10 ευρώ αμοιβή. Για μια πιο αναλυτική κλινική εξέταση ζητούν λίγο παραπάνω, αλλά πάντα σε λογικά πλαίσια. Προτείνω να αναζητήσετε τους γιατρούς αυτούς γιατί χωρίς ταλαιπωρία, μπορείτε να εξασφαλίσετε την συνταγογράφηση, αλλά και μια παρακολούθηση της υγείας σας από τον γιατρό με το ελάχιστο δυνατό κόστος.
Δυστυχώς ο ΕΟΠΠΥ δεν έχει ανακοινώσει ποιοι γιατροί έχουν άδεια συνταγογράφησης, αλλά δεν χάνετε τίποτα να ρωτάτε τον γιατρό της αρεσκείας σας.

Δευτέρα, 27 Ιουνίου 2011

Οι Σωματόμορφες Διαταραχές

Είναι πολύ συχνό να επισκέπτονται ένα νευρολογικό ιατρείο ασθενείς με μια σειρά ενοχλημάτων τα οποία δεν μπορούν να αποδοθούν σε κάποια σωματική βλάβη. Π.χ. ο ασθενής να αναφέρει ζάλη και καρηβαρία, αλλά όλες οι εξετάσεις να είναι αρνητικές. Το δύσκολο για τον γιατρό είναι να εξηγήσει στον ασθενή ότι δεν πρέπει να συνεχίσει να υποβάλλεται σε εξετάσεις και να επισκέπτεται γιατρούς όλων των ειδικοτήτων, αλλά να επισκεπτεί ψυχολόγο και να λάβει ειδική φαρμακευτική αγωγή. Το άρθρο που ακολουθεί είναι από την ψυχολόγο κ. Maria Pia Votta και έχει δημοσιευτεί στο http://psyhotherapia.blogspot.com/ Σας το μεταφέρω αυτούσιο:

Σωματόμορφες Διαταραχές

Σωματόμορφες ονομάζονται οι διαταραχές οι οποίες χαρακτηρίζονται από σωματικά συμπτώματα τα οποία δεν μπορούν να αποδοθούν σε κάποια σωματική βλάβη ή σε συγκεκριμένη ιατρική παθολογία. Π.χ. ο πάσχων παρουσιάζει ναυτία και δυσπεψία, αλλά από τις εξετάσεις δεν αποδεικνύεται γαστρική πάθηση.
Για να τεθεί η διάγνωση είναι απαραίτητο να αποκλειστεί ότι ο πάσχων υποκρίνεται δηλ. ότι λέει ψέμματα. Επίσης, θα πρέπει η συμπτωματολογία αυτή να επηρεάζει την καθημερινότητά του είτε στην οικογενειακή του ζωή είτε στην εργασία του και γενικότερα τις δραστηριότητές του.
Η συμπτωματολογία των σωματόμορφων διαταραχών μπορεί να περιλαμβάνει πάρα πολλά συμπτώματα όπως: ζάλη και αστάθεια, επίμονη κεφαλαλγία ή καρηβαρία, αιμωδίες και δυσαισθησίες (συχνά παροδικές), αίσθημα δύσπνοιας, γαστρεντερικές και εντερικές διαταραχές, τάση λιποθυμίας, αίσθημα κόπωσης, σεξουαλικές διαταραχές, μυαλγίες και κράμπες, ταχυκαρδία κ.α. Τα συμπτώματα αυτά δεν οφείλονται σε κάποια σωματική βλάβη, αλλά σε δυσλειτουργία του αυτόνομου νευρικού συστήματος.
Η αιτία της δυσλειτουργίας αυτής φαίνεται να είναι μια υπέρμετρη απάντηση σε καταστάσεις stress, άγχους και φοβιών οι οποίες υπερενεργοποιούν το αυτόνομο νευρικό σύστημα. Η χρόνια δυσλειτουργία του αυτόνομου νευρικού συστήματος προκαλεί τα συμπτώματα (σωματοποίηση του άγχους).

Ταξινόμηση

Διαταραχή σωματοποίησης
Αρχίζει σε νεαρή ηλικία πριν τα 30 έτη και την χαρακτηρίζει συμπτωματολογία από τουλάχιστον 4 διαφορετικές εντοπίσεις, αλλά θα πρέπει να υπάρχουν τουλάχιστον δυο γαστρεντερικά συμπτώματα, ένα από το γεννητικό σύστημα και ένα από το νευρικό σύστημα.

Μη διαφοροδιαγνωστική σωματόμορφη διαταραχή
Ο πάσχων παραπονείται για συμπτώματα για τουλάχιστον 6 μήνες, αλλά η βαρύτητά τους δεν αρκεί ώστε να διαγνωστεί η διαταραχή σωματοποίησης.

Μετατρεπτική διαταραχή
Χαρακτηρίζεται από κινητική, αισθητική ή αισθητικοκινητική συμπτωματολογία. Δηλ νευρολογικά συμπτώματα όπως παράλυση, αδυναμία, αιμωδία.

Διαταραχή άλγους
Ο πόνος είναι το βασικό σύμπτωμα.

Υποχονδρίαση ή υποχονδρία
Ο πάσχων πιστεύει ότι πάσχει από κάποιο βαρύ νόσημα γιατί παρερμηνεύει τα συμπτώματα που παρουσιάζει.

Διαταραχή δυσμορφίας σώματος
Ο πάσχων πιστεύει ότι έχει κάποιο σωματικό ελάττωμα ή υπερτονίζει αρνητικά κάποιο σωματικό ελάττωμα. Π.χ πιστεύει πως το πρόβλημα της ζωής του είναι η όχι τέλεια μύτη του ή το μέγεθος του πέους του!

Σωματόμορφες διαταραχές μη ταξινομήσιμες στις ανωτέρω κατηγορίες

Θεραπεία

Η θεραπευτική αντιμετώπιση θα πρέπει να γίνει όσο το δυνατόν γρηγορότερα γιατί συνήθως οι πάσχοντες αυτοί επιδεινώνονται με την πάροδο του χρόνου (προστίθενται και νέα συμπτώματα ή επιδεινώνονται τα ήδη υπάρχοντα). Αυτό συμβαίνει γιατί δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος, δηλ. ο φόβος της ασθένειας αυξάνει το άγχος και αυτό με τη σειρά του επιδεινώνει την δυσλειτουργία του αυτόνομου νευρικού συστήματος και συνεπώς την συμπτωματολογία.
Ακόμη αν η συμπτωματολογία δεν αποδράμει έγκαιρα, με την πάροδο του χρόνου εμφανίζονται σωματικές βλάβες όπως π.χ. έλκος στομάχου, κολίτιδα, αλλεργίες, αρθρίτιδες κ.α. Οι παθήσεις αυτές οφείλονται στην χρόνια δυσλειτουργία του οργανισμού (λόγω της σωματόμορφης διαταραχής) και ονομάζονται ψυχοσωματικές διαταραχές. Δηλ. η χρόνια δυσλειτουργία του στομάχου (λέγεται και 'νεύρωση στομάχου') μπορεί να προκαλέσει έλκος.
Η θεραπευτική αντιμετώπιση συνίσταται στην ψυχοθεραπεία ή την φαρμακοθεραπεία, αλλά συνήθως χρειάζεται συνδυασμός και των δύο. Η θεραπευτική στρατηγική αποφασίζεται ανάλογα με την βαρύτητα της διαταραχής και τις ιδιομορφίες του πάσχοντα. Είναι σύνηθες αρχικά να γίνεται συνδυασμός φαρμακοθεραπείας – ψυχοθεραπείας και αργότερα να διακόπτονται σταδιακά τα φάρμακα εφ' όσον το επιτρέπει η κατάσταση του πάσχοντα.

1) Φάρμακα
Χρησιμοποιούνται κυρίως αντικαταθλιπτικά και αγχολυτικά φάρμακα. Ανάλογα με την συμπτωματολογία και την περίπτωση, μπορεί να χρειαστούν και άλλα φάρμακα όπως αναλγητικά, αντιαλλεργικά, αντιεμετικά κ.α.

2) Ψυχοθεραπεία
Η ψυχοθεραπεία είναι απαραίτητη και αποσκοπεί στο να βοηθήσει τον πάσχοντα να κατανοήσει την κατάσταση της υγείας του και αναλόγως να συνεργαστεί στην σωστή λήψη της φαρμακευτικής αγωγής και στην παρακολούθηση του ψυχοθεραπευτικού προγράμματος. Είναι συχνό οι ασθενείς αυτοί να μην δέχονται το ψυχοσωματικό αίτιο της διαταραχής τους και να επιμένουν ότι πάσχουν από ένα σοβαρό νόσημα το οποίο διαφεύγει από τους γιατρούς.
Η ψυχοθεραπεία βασίζεται σε γνωσιακές και συμπεριφεριολογικές τεχνικές όπως, επίσης και σε τεχνικές χαλάρωσης.